Zielarstwo

1. DEFINICJE WSTĘPNE

Zielarstwo to magiczny przedmiot zajmujący się wszelkimi zagadnieniami związanymi z wykorzystaniem roślin: od ich uprawy, przez zbiór i przechowywanie aż do praktycznego ich wykorzystania.  Zielarstwo stanowi jedną z gałęzi ogrodnictwa.  

Fitoterapia - wytwarzanie leków ziołowych i uzdrawianie dzięki ich pomocy. 

Wykorzystanie roślin i ich przetworów jest jednym z najznamienitszych osiągnięć myśli ludzkiej. Podczas poszukiwania roślin nadających się zjedzenia, człowiek obserwował zwierzęta. Natrafił na rośliny uśmierzające ból, przyspieszające gojenie się ran, działające przeczyszczająco czy hamujące biegunkę. Najsumienniej historię zielarstwa opisywali Egipcjanie: na papirusie Ebersa (XIVw. p.n.e.) wymieniono aż kilkaset roślin leczniczych wraz ze sposobami ich zastosowania! Równolegle w Asyrii i Babilonii zgłębiano tajniki zbierania i suszenia ziół. 

2. POJĘCIA ZWIĄZANE Z ZIELARSTWEM

Napar - wywar otrzymany przez zalanie ziół wrzątkiem.

Odwar - wywar sporządzony z surowców odpornych na działanie wysokiej temperatury.

Zielnik - zbiór rycin lub zasuszonych roślin wraz z ich opisem.

Użytki leśne - dobra materialne pozyskiwane z lasu.

Łąka - obszar lądowy z dominacją roślin trawiastych.

Zioła - surowce roślinne o właściwościach leczniczych przeznaczone do wykonywania naparów i odwarów.

Ogrodnictwo to dział zajmujący się naukami rolniczymi, a więc uprawą i sadzeniem kwiatów, a także projektowaniem terenów zielonych. Do projektowania terenów porośniętych roślinnością bardzo ważna jest umiejętność zarządzania terenami dla uzyskania najbardziej optymalnych warunków rozwoju roślin, jest to ważne np. przy gospodarowaniu pasów wokół autostrad i dróg ekspresowych. Za początek rozwoju ogrodnictwa możemy uznać XIX wiek.  

Do najważniejszych typów ogrodów zaliczamy: 

• Sad - obszar, na którym rosną drzewa owocowe, np. jabłonie, wiśnie, śliwy, grusze.
• Cieplarnia, inaczej szklarnia - budynek z własnym mikroklimatem. Jej głównym celem jest ułatwienie hodowli roślin ciepłolubnych, egzotycznych oraz całorocznej uprawy roślin.
• Oranżeria - ogrody zimowe dawniej budowane przez zamożnych włościan, obecnie służą uprawie egzotycznych roślin oraz celom turystyczno - rekreacyjnym.
• Ogrody zielne - wyodrębnione części ogrodów lub osobne ogrody, na których hoduje się wyłącznie rośliny zielne.
• Ogrody ozdobne - tereny wydzielone dla uprawy kwiatów i roślin ozdobnych, np. ogrody skalne, ogrody kwiatowe, rabatki itd.
• Ogrody mieszane - teren przeznaczony na uprawę różnych gatunków roślin z poszczególnych grup roślin ogrodniczych , np. warzyw, kwiatów, ziół, bylin.
• Ogród botaniczny - miejsce ochrony ex situ, służy do uprawy roślin z różnych sfer klimatycznych i o różnych wymaganiach siedliskowych. Nie rzadko gromadzi gatunki chronione, które są rozmnażane i przywracane do naturalnych siedlisk w większej ilości. Drugim, ważnym celem ogrodu botanicznego jest cel naukowy i badawczy.
• Palmiarnia - miejsce hodowli gatunków egzotycznych osiągających duże rozmiary.
• Alpinarium - ogród skalny charakteryzujący się występowaniem roślin wysokogórskich. 
• Arboretum - ogród dendrologiczny prowadzący badania nad drzewami i krzewami. 
• Bank Nasion - wyspecjalizowane jednostki służące gromadzeniu nasion roślin zagrożonych wyginięciem.

*ochrona ex situ — ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów poza miejscem ich naturalnego występowania oraz ochronę skał, skamieniałości i minerałów w miejscach ich przechowywania;

*ochrona in situ — ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a także elementów przyrody nieożywionej, w miejscach ich naturalnego występowania;

 

Mandragora

Roślina hodowana głównie dla grubego, brązowego korzenia o długości do ponad metra. Korzeń często bywa rozwidlony i kształtem przypomina człowieka. W starożytności korzeń mandragory uważano za środek przeciwbólowy /a także znieczulający- stąd podawano go też przed operacjami jako ówczesną narkozę/ i nasenny. Z magicznego punktu widzenia mandragora była składnikiem eliksirów miłości, nieobca była także Kirke. Mandragory miały także służyć za talizmany, lecz nie rzadko bywały powodem oskarżeń o czarnoksięstwo. Ponadto, każdy szanujący się wróżbita korzystał z mandragory odpowiadającej mu na pytania typu "tak/nie". Dla mugoli jest trująca, jednak odpowiednio spreparowana pomaga odczarować zgubne skutki petryfikacji.

Dlaczego konieczne jest posiadanie nauszników podczas przesadzania mandragory?

Odp.:Mandragory mają to do siebie, że swoim krzykiem mogą nas ogłuszyć, nie pomoże tutaj zaklęcie np. Silencio, dlatego też trzeba uciec się do niemagicznych form radzenia sobie z nieprzyjemnościami (dźwiękiem o wysoki natężeniu i wysokiej skali) przez nauszniki.

Przesadzanie mandragory. 

Należy przygotować:

Donicę rozmiar większą niż zastana, 

Łopatkę,

Smoczy nawóz,

Worek ziemi,

Nauszniki,

Rękawice.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 Ważne elementy praktyki: 

1. Założenie rękawic, okularów i fartucha.

2. Zgromadzenie wszystkich niezbędnych przedmiotów.

3. Sprawdzenie, czy przedmioty są zdatne do użytku (czy nie są brudne, połamane, zepsute).

4. Napar: Umycie wszystkich surowców potrzebnych do przeprowadzenia doświadczenia. Przygotowanie surowców według opisu w ćwiczeniu.

5. Wykonanie wszystkich czynności opisanych w ćwiczeniu.

6. Posprzątanie stanowiska pracy.

Wskazówki co do przygotowania organów roślinnych:

1. Liście - świeżych liści nie kroimy, by nie puściły soków. Małe wrzucamy w całości, większe rozrywamy.

2. Korzenie - do naparu rozgniatamy, do odwaru kroimy w paski.

3. Owoce - małe wrzucamy w całości, większe kroimy i używamy wraz z sokami.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Postępowanie:

1. Zakładamy nauszniki. Upewniamy się, czy szczelnie zakrywają nasze uszy.

2. Zakładamy rękawice ochronne.

3. Do 1/4 wysokości doniczki wsypujemy mieszankę smoczego nawozu i ziemi (w stosunku 1:1)

4. Przytrzymujemy doniczkę i mocno chwytamy za liście.

5. Intensywnym ruchem wyciągamy mandragorę.

6. Szybko przesadzamy ją do drugiej doniczki i do pełnej wysokości zasypujemy ziemią.